الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

8

دقائق العلاج ( فارسي )

ساده كه بيشتر در دسترس باشد و همچنين داروهاى ملايمتر استفاده شود . فصل دوم تركيب بدن انسان از اركان سه‌گانه در كتاب حقايق الطب نوشتيم كه بدن انسان از اركان سه‌گانه يعنى آب و چربى و ملح ( نمك ) تركيب شده و اين اركان خود از اخلاط چهارگانه يعنى صفراء ، خون ، بلغم و سوداء تركيب يافته است ، حاصل اين تركيب و امتزاج شامل سه طبقه است كه طبقه لطيف و رقيق آن ، ركن آب ، روح زيبق و بخار است ، طبقه متوسط ركن چربى ، نفس ، كبريت « 1 » و دخان و طبقه سنگين آن ركن نمك ، جسد ، اكليل الغلبة « 2 » و تراب است و هر مركبى در عالم مثلث الكيان « 3 » و مربع الكيفية است الا اينكه مركبات بر صرافت اوليه خود باقى نمىمانند و در هريك از آنها عوارض ناآشنائى كه از جوهريت آن نيستند پيدا مىشود كه خارج كردن آنها جز بعلم حكمت فلسفى « 4 » كه مطابق صنعت خدائى

--> ( 1 ) اين توضيحات از توضيحات معمول در علم كيمياء است و مثلا : منظور از گوگرد و جيوه يا كبريت و زيبق همان صورت و ماده است كه در اصطلاح از اصطلاحات علم فلسفه و يا حكمت الهى مىباشند . و منظور از بخار ، نفس حيوانى است . مترجم ( 2 ) اكليل الغلبة از اصطلاحات كيمياء است و بمعنى جزء جامدى است كه تصعيد مىشود . ( معيار اللغة ) ( 3 ) كيان جمع كون بمعنى طبيعتها است و كيان ثلاثه روح و نفس و جسد يا آب و روغن و زمين و يا زيبق و كبريت و ملح است ( باصطلاح كيمياء ، ف معين ) و خواص يا طبائع چهارگانه : برودت ، حرارت ، رطوبت و يبوست است . ( 4 ) منظور علم كيمياء است . مترجم